سازشناسي ( سه‌تار )

saeidviolonist

سه تار از خانواده ی تنبور قبل از اسلام می باشد. کاسه ی آن از چوب درخت توت ساخته شده و دارای بيست و پنج يا بيست و شش پرده می باشد. از نام آن بر می آيد که دارای سه سيم است. اما يک سيم چهارم نيز بعدها به آن افزوده شده است. اين افزايش به نوازنده ی سه تار قرن دوازده هجری شمسی، مشتاق علی شاه، تعلق می یابد. اين سيم که «واخوان» ناميده می شود، نسبت به نت تکيه يا نت اصلی دستگاه مورد نظر کوک می شود ولی نواخته نمی شود بلکه نوسان آن به همراه سيمهای ديگر، آن نت اصلی را به نوازنده و به شنونده يا آوری می کند.
بدليل صدای ظريف و طنين اندازش، که نتيجه ی در نظر گيری ممنوعيت موسيقی در دوران گذشته در ساخت آن ميباشد، سه تاز ساز مورد علاقه ی عرفا و اهل تصوف بوده است. گفته می شود که مشتاق علی شاه، در مقابله با آنهايی که تلاش بر از بين بردن موسيقی داشتند، سه تارش را «چوب سگ زنی» ناميده بود.
در عصر ناصری (۱۲۲۹ـ۱۲۷۷ه.ش.)، ميرزا عبدالله ، فرزند آقا علی اکبر خان فراهانی و جمع آورنده و تشکيل دهنده ی «رديف» موسيقی ايرانی، ازنخستين کسانی بود که سه تار را، مانند تار، يکی از سازهای پايه ی اين موسيقی دانست و خود او نيز علاوه بر تار، نوازنده ی سه تار چيره دستی بود. پس از او، درويش خان و ابوالحسن صبا، از جمله استادانی بودند که در بالا بردن آشنايی عام با سه تار و ادامه ی مکتب ميرزا عبدالله آثار بسيار با ارزشی را به جای گذاشتند. اما تا اواسط قرن چهارده ه.ش. سه تار هنوز جايگاه خود را به عنوان ساز پايه نيافته بود ودر اکثر اوقات ساز دوم نوازندگان به شمار می رفت.
با به وجود آمدن راديو و پخش مرتب اجراهای استادان موسيقی ايرانی از اين طريق، دسترسی مردم به اين هنر آسان تر شد و حضور احمد عبادی، فرزند ميرزا عبدالله و از اولين استادانی که سه تار را ساز اصلی خود به شمار می بردند، در برنامه های راديو، اين ساز را در بين مردم محبوب ساخت.

تصويري از سه‌تار :

shaghayegh

سلام
مرسي از اين كه واسم توضيح دادين . ولي من تار دارم 2 سيم بيشتر ندارد . مي شه بگين پس اسم اون كه من بهش مي گم تار چيه؟ Question

دقيقاٌ خود همين عكسي هست كه شما واسه 3 تار فرستادين ولي مال من 2 تار بيشتر ندارد . ممنون مي شم اگر توضيح بدين .

fahima

سلام
مرسي از نوشته هاتون
خيلي برام جالب بودن.من خودم سه تار ميزنم و دوست دارم مطلب بيشتري رو در موردش بدونم.
با تشكر:فهيمه Smile

saeidviolonist

سلام .

اولا در مورد سوال خانوم شقايق اين كه سه‌تار شما 2 سيم داره . ممكنه يكي از سيم‌هاي اون پاره شده باشه . يقين داشته باشيد كه سه‌تار 2سيم وجود نداره . در قديم سه‌تار داراي 3 سيم بوده به همين دليل به آن سه‌تار مي‌گويند . بعد‌ها شخصي كه نامش را فراموش كرده‌ام يك سيم به آن اضافه مي‌كند كه در اصل همان سيم سوم است يعني سيم 3 و 4 داراي يك صدا مي‌باشد .

در مورد فهيمه خانوم هم بايد بگم كه خيلي ممنون لطف دارين Embarassed

shaghayegh

سلام
ممنون كه جوابمو دادين ولي بايد خدمت شما عرض كنم كه ايني كه من خريدم از اول همين 2 سيم را داشته و من هم با همين كار مي كردم و مشكلي هم نداشته ولي فقط تونستم آهنگهاي محلي رو بزنم فقط اسمشو نمي دونم به من گفتن تار ولي خدا مي دونه اين چي هست . Wink

ببخشيد كه اين قدر سوال مي كنم Embarassed

saeidviolonist

سلام .
فكر كنم فهميدم مشكل شما چيه . احتمالا سازي كه شما دارين اصلا سه‌تار نيست بلكه دوتار است . فرق دوتار با سه‌تار در اين است كه دوتار كاسه‌اي به مراتب بزرگتر دارد و ساز مخصوص نوازندگان جنوب خراسان است . احتمالا نوازندگان تربت جامي رو با اين ساز در تلويزيون ديده‌ايد . لطفا اين عكس رو ببينيد .

shaghayegh

سلام
مرسي از راهنماييتون . اين عكسي كه فرستادين دقيقا همون چيزيه كه من مي گم 2 تار داره .
بازم ممنونم از راهنماييتون .

saeidviolonist

خواهش دارم Embarassed

momohammad_reza

از مطلب شما متشكرم لطفا مرجعي جهت اموزش سه تار معرفي نمايد محل سكونت من كلاسي وجود ندارد وسه تاري كه فقط به ان نگاه مي كنم با سپاس رضا

saeidviolonist

سلام آقا رضا . خدمتتون عرض كنم كه اگه منظور شما منبعي در اينترنت هست كه متاسفانه فعلا چيزي در چنته ندارم . اما اگه منظورتون كتاب و ... هست يه سري كتاب توي بازار هست از جمله :

آموزش مقدماتي تار و سه‌تار ( تاليف استاد جلال ذوالفنون )
كتاب اول تار و سه‌تار ( تاليف استاد كيوان ساكت )
و ...

ولي خوب از روي اينها بدون استاد چيزي دستگيرتون نميشه مگر اينكه قبلا ساز ديگه‌اي كار كرده باشين كه در اينصورت حتي بدون استاد و با تكيه به ذوق خودتون مي‌تونين به يه جاهايي برسين . موفق باشين .

momohammad_reza

اقا سعيد ممنونتم از معرفي كتابها لازم ميدونم بگم كه قبلا اموزش سنتور در مشهد (مقدماتي )رفتم اميد مطالب بيشتر ...وعيدتان مبارك....رضا

fahima

سلام
اولا مرسي از مطالبتون
دوما كو بقيش؟ Rolling Eyes