در حال حاضر تكنولوژي هاي جديدي وجود دارند كه نقش انتقال اطلاعات را در كامپيوترهاي Desktop براي بالا بردن سرعت و كارايي بازي ميكنند. USB) Universal Serial Bus ) و Serial ATA استانداردهاي پر سرعتي هستند كه بر پايه انتقال اطلاعات سريال طراحي شده اند. اين روش انتقال اطلاعات داراي مزيت هاي بسياري است كه در هرمقطع جايگزين روش هاي قديمي پارالر ميشود . باس( PCI (Peripheral Component Interconnect كاربرد بسيار گسترده اي طي 10 سال اخير داشته است . اما هم اكنون توانايي و قابليت هاي آن محدود گشته است . مدل هاي توسعه يافته اين باس مانند اسلت هاي 64 بيتي و فركانس هاي 66 و 100 مگاهرتزي بسيار پر هزينه هستند و نميتوانند مطابق با نيازهاي آينده پهناي باند مناسبي را فراهم سازند (ادامه)(واقعا زیاده اما جالب هست و فایده داره)

نسل سوم تجهيزات I/O كه اخيرا با نام PCI Express نام گذاري شده است جايگزين مناسبي براي اين باس خواهند بود . اين نسل جديد در سري چيپست هاي Grantsdale اينتل و در نسخه بعدي Windows با نام Longhorn پشتيباني خواهد شد . حال اجازه بدهيد به اين تكنولوژي جديد در صنعت كامپيوتر نگاهي اجمالي بياندازيم : اينتل در سال 1991 PCI 1.0 را پيشنهاد نمود و پس از آن PCI 2.0 در سال 1993 توسط كادر ويژه استاندارد PCI ، عرضه گرديد . رقيب PCI 2.0 در آن زمان باس VESA) VLB يا VL-Bus ) بود كه توسط Video Electronics Standards Association معرفي گشته بود . VL-Bus يك باس 32 بيتي بود كه سومين و چهارمين رديف كانكتور ها را به انتهاي اسلت ISA اضافه كرده بود ، تحت فركانس 33MHz كار ميكرد و كارايي بهتري نسبت به شكاف هاي ISA ارائه ميداد . يكي ديگر از مزاياي اين باس همزماني سرعت آن با سرعت پردازنده 486 و سرعت باس حافظه آن بود ، اين همزماني موجب به وجود آمدن يك سيستم سينكرون تحت فكرانس 33MHz ميگشت . بنابر اين داراي حداكثر كارايي در رديف خود بود . بدليل همزماني VL-Bus با پردازنده ، افزايش فركانس پردازنده مشكلي بود كه با آن مواجه گرديد كه در اين امر موفق شد تا 40 MHz خود را با پردازنده همزمان كند . باس PCI‌ اين قابليت را داشت تا به صورت غير همزمان با پردازنده كار كند اين باس تحت فركانس هاي 25 ، 30 و 33 مگاهرتز ارائه شده . از جمله ديگر مشخصه هايي كه موجب افزايش بهره برداري از اين باس شد Plug and Play ميباشد اين خصيصه به صورت اتوماتيك و بدون نياز به تغيير جامپرهاي IRQوDMA تنظيمات وابسطه باس را پيكر بندي ميكرد و به IRQ ها اجازه ميداد كه به صورت اشتراكي عمل كنند كه طبيعتا بهتر از سيستم هاي تك Interrupt بود . با ظهور آرايه هاي RAID ، Gigabit Ethernet و ديگر تجهيزات با پهناي باند گسترده بر روي باس PCI ، پهناي باند 133 MB/s اين باس به اوج ضعف خود رسيد چرا كه اين پهناي باند براي آن تجهيزات كم و محدود بود . تا سال 1997 داده هاي گرافيكي يكي از دلايل عمده به وجود آمدن ترافيك در اين باس بودند. AGP ) Accelerated Graphics Port ) كه توسط چيپست intel 440LX عرضه شد داراي دو هدف اصلي بود : بالا بردن كارايي گرافيكي و همچنين برچيدن داده هاي گرافيكي از روي باس PCI . با انتقال اين داده ها بر روي يك باس ديگر ( از نظر فني AGP يك باس نيست چرا كه تنها يك ديوايس را پشتيباني ميكند ) باس PCI تا حدودي تخليه گشت . ديگر تحولي كه موقعيت باس PCI را بهبود بخشيد طراحي مجدد اتصال ميان پل شمالي و پل جنوبي بود . در چيپست هاي قديمي مانند i440 از باس PCI براي اتصال اين دو بخش استفاده ميشد . در اين حالت باس PCI گلوگاهي بود كه تمام داده هاي ارسالي از(به) (IDE ، Super I/O (Serial , Paraller, PS/2 و USB مجبور به عبور از آن بودند . اينتل ، VIA و SiS‌ ، باس PCI ميان پل شمالي و جنوبي را با يك اتصال پر سرعت ديگر تعويض كردند و سپس IDE ،Super I/O وUSB با اتصال جدا به پل شمالي ارتباط دادند . هم اكنون باس Communication Sterming Architecture اينتل كه بر روي پل شمالي چيپستهاي i875/i865 طراحي شده Gigabit Ethernet را نيز جدا از باس PCI ساخته است . CSA ،AGP و Accelerated Hub Architecture از اينتل ، V-Link ازVIA و MuTIOL از SiS هر يك تا حدودي موفق بودند پهناي باند باس PCI را بهبود بخشند ، اما اين ارتقاء ها تنها يك چاره موقتي است و بازهم نياز به پهناي باند بيشتر احساس ميشود . 3GIO)3rd generation I/O) معروف به PCI Express طرحي است كه اين پهناي باند چنان بهبود ميبخشد كه تا 10 سال آينده بي نياز از ارتقاء ميباشد . اين طرح ويژه سيستم هاي Desktop , Mobile , Serever , Workstation , Communications networking است و تنها مورد استفاده آن در كامپيوتر هاي Desktop به شمار نميرود . PCI Express از نظر نرم افزاري كاملا با PCI مطابقت دارد به عبارت ديگر تنظيمات و درايورهاي قطعات كاملا مشابه مدل هاي PCI آنها ميباشد PCI Express به دليل استفاده از يك باس Serial حجم و تعداد پين هاي كمتري را نياز دارد به همين دليل پيش بيني ميشود كه قيمت محصولات آن به مراتب نازل تر از PCI باشد ، همچنين امكان استفاده از چند كانال مجازي بر روي يك اتصال فيزيكي فراهم گشته كه هريك از اين اتصالات به صورت Point-to-Point عمل ميكنند ، به همين دليل هر قطعه بر روي اين باس ، داراي يك اتصال اختصاصي است و ديگر پهناي باند در باس به اشتراك گذاشته نخواهد شد . ديگر مشخصه هاي PCI Express عبارتند از : - توانايي دريافت سبكهاي مختلف داده - توان مصرفي پايين - حفظ سلامتي داده ها در مسير انتقال و بررسي Erorr‌ در پايان هر مسير - اتصال Peer-To-Peer ميان گره ها - بسته بندي و طبقه بندي كردن داده ها قبل از ارسال بر روي كامپيوتر هاي سطح بالا PCI Express شامل يك روت پيچيده ميشود اما وجه مشترك تمام طرح هاي PCI Express يك سوئيچ است كه در شكل زير نشان داده شده است . هريك از تجهيزات قرار گرفته بر روي اين باس كه با End Point مشخص شده اند داراي يك اتصال اختصاصي برخلاف باس PCI ‌هستند كه در آن از اتصال اشتراكي استفاده مي شود سه طرح بعدي توپولوژيهاي PCI Express را نشان ميدهند PCI Express ويژه سيستم هاي Desktop و Mobile PCI Express ويژه Workstation PCI Express ويژه Networking Communications طبقه بندي معماري PCI Express در زير نشان داده شده است . در پايين ترين بخش ، لايه فيزيكي را مشاهده ميكنيد ، اين لايه متشكل از اتصالي با دو سطح ولتاژ است كه كه براي ارسال و دريافت داده ها از آنها استفاده ميشود . فركانس اوليه كه در اين خطوط استفاده ميشود پهناي باندي معادل 5/2 گيگابيت در ثانيه را به وجود مي آورد كه تا 10 گيگابيت بر ثانيه قابل افزايش خواهد بود . ، فرآيند انتقال اطلاعات از Device A‌ به Device B‌ توسط دو اتصال موازي هم صورت ميگيرد كه هريك با سطح ولتاژ مختلفي كار ميكنند در مسير بالا اطلاعات فقط در جهت رفت و در مسير پايين فقط در جهت برگشت به صورت سريال انتقال ميابند . يكي ديگر از مشخصه هاي جالب PCI Express توانايي كنار هم قرار دادن خطوط اتصال و تشكيل يك باس عريض تر ميباشد . با اين فرض PCI Express مدلهاي X1, X2, X4, X8, X12, X16 و X32‌ را شامل ميشود . شكاف هاي PCI Express از جهتي شبيه به شكاف هاي PCI هستند همانطوركه در شكل نشان داده شده كانكتور PCI Express در پشت اسلت ‍PCI و در انتهاي عرض مادربرد قرار ميگيرد در نتيجه استفاده از كارت هاي توسعه PCI يا PCI Express بر روي يك شكاف امكان پذير ميشود . PCI Express X1 پهناي باند 200 مگابايت بر ثانيه را پيشكش ميكند ، اين پهناي باند حاصل دو اتصال 100 مگابايت بر ثانيه است كه يكي براي رفت و يكي براي بازگشت است. نمودار زير حداكثر پهناي باند در يك پين از خطوط اتصال را در باس هاي مختلف نشان ميدهد . چيپست هاي Grantsdale اينتل از يك باس PCI Express X16 ويژه كارت هاي گرافيك استفاده ميكنند ، اين باس پهناي باند 4 گيگابايت بر ثانيه را در هرجهت به ارمغان مي آورد (8 گيگابايت بر ثانيه به صورت همزمان در دوجهت سطح مقطع باس ) ، تقريبا دو برابر پهناي باند AGP 8X بنابر اين PCI Express X16 در آينده جانشين AGP خواهد و با پهناي باند گسترده خود شرايط را براي كارت هاي گرافيكي پيشرفته بهبود ميبخشد . در شكل زير شكاف اين باس را در پايين و شكاف PCI Express X1 را در بالا قرار دارن مادر بردی كه بر پايه توپولوژي PCI Express‌ طراحي شده است پيش بيني ميشود در آينده اينگونه مادربردها جايگزين مادربردهاي فعلي شوند . با توجه به محل استقرار اسلت هاي RAM ميتوان نتيجه گرفت كه اينتل بر خلاف AMD مايل نيست تا كنترلر حافظه را از پل شمالي به CPU منتقل كند . اين ماكت در نمايشگاه IDF2002 به نمايش گذاشته شده بود . همانند تغييرات و ارتقاءهاي ديگر ، تحول PCI به PCI Express يك شبه رخ نميدهد ، به نظر ميرسد تا سال 2004 و تا زمان چيپست Grantsdale هيچ محصولي مبتني بر PCI Expressn به وارد بازار نشود ؤ شايد اولين آنها كارت هاي گرافيكي باشند كه از سوي دnVIDIA يا ATi ارائه شوند .